Treo tranh đồng ở nhà thuê và chỗ không khoan được
Tranh đồng nặng hơn tranh giấy hay tranh vải rất nhiều, nên cách treo thông thường — đóng một cái đinh rồi móc lên — không dùng được.
Mà ở nhà thuê thì lại càng khó: khoan tường phải hỏi, và có chỗ không cho khoan. Bài này nói mấy cách treo chắc mà không để lại vết, và chỗ nào thì đừng cố.
Trước hết: biết bức tranh nặng bao nhiêu
Đây là con số quyết định mọi thứ phía sau, và nhiều người không biết.
Hỏi người bán, hoặc cân bằng cân nhà nếu bê được. Ghi lại con số đó — sau này đổi chỗ treo hoặc chuyển nhà đều cần tới.
Chú ý là tính cả khung và cả đế. Bức tranh đồng có khung gỗ dày và kính thì nặng hơn hẳn phần đồng.
Biết cân nặng rồi mới chọn được cách treo, vì mỗi cách có giới hạn riêng — và giới hạn đó ghi trên bao bì của phụ kiện.
Mấy cách không cần khoan, và giới hạn của chúng
Móc dán chịu lực. Loại bán sẵn, dán lên tường phẳng, gỡ ra không để lại vết nếu gỡ đúng cách. Giới hạn cân nặng thấp, nên chỉ hợp với bức nhỏ.
Ba điều kiện để nó bám được: tường phẳng và nhẵn, bề mặt sạch dầu và bụi, và chờ đủ thời gian trước khi treo — phần cuối hay bị bỏ qua nhất, và đó là lý do phổ biến nhất khiến nó rơi.
Tường sơn cũ, tường vôi, tường đã bong thì đừng dùng — nó kéo cả mảng sơn xuống khi gỡ.
Móc treo dùng đinh nhỏ nhiều mũi. Loại có mấy mũi kim mảnh đóng chéo vào tường, chịu được nặng hơn móc dán và để lại lỗ rất nhỏ. Đây là phương án hay dùng nhất ở nhà thuê.
Thanh treo tranh gắn trên trần hoặc trên phào. Không đụng vào tường, nhưng cần có phào hoặc chỗ gắn sẵn.
Không treo mà dựng. Giá đỡ, kệ, hoặc dựa vào tường trên một mặt phẳng — đây là lựa chọn bị coi nhẹ mà lại hợp với rất nhiều nhà thuê.
Khi bức tranh nặng hơn mọi phương án dán
Lúc đó chỉ còn hai đường thật sự an toàn.
Xin phép khoan — và hỏi bằng tin nhắn để có cái đối chiếu lúc trả nhà. Nhiều chủ nhà đồng ý nếu mình nói rõ sẽ trám lại. Trám lỗ khoan là việc dễ, có thể tự làm.
Chuyển sang dựng thay vì treo. Đặt trên mặt tủ thấp, dựa vào tường, có chặn phía sau cho khỏi trượt. Nhìn cũng đẹp và bỏ hẳn phần rủi ro.
Chỗ tuyệt đối đừng làm: chồng nhiều móc dán lên cho đủ tải. Chúng không chia tải đều, cái nào bung trước thì phần còn lại bung theo dây chuyền.
Và cũng đừng treo bức nặng ở chỗ có người ngồi hay nằm phía dưới — đây là nguyên tắc đúng cho mọi kiểu treo, không riêng nhà thuê.
Đặt vị trí: đo trước khi gắn
Với cách dán thì gỡ ra dán lại là hỏng, nên vị trí phải đúng ngay lần đầu.
Cắt một tờ giấy đúng cỡ bức tranh rồi dán tạm lên tường bằng băng giấy. Lùi ra xem, chỉnh cho ưng, rồi mới đánh dấu.
Cách này mất năm phút và nó giải quyết luôn chuyện cao thấp — thứ mà nhìn bằng mắt lúc đang bê tranh thì rất khó.
Đánh dấu bằng bút chì nhạt và xoá sau khi treo. Băng dính màu để lại vệt trên tường sơn.
Và nhớ tính chỗ dây treo chùng xuống: điểm móc nằm cao hơn mép trên của tranh một đoạn, nên đánh dấu ở điểm móc chứ không ở mép tranh.
Lúc trả nhà
Phần này nên tính từ lúc treo chứ không phải lúc dọn.
Gỡ móc dán đúng cách — theo hướng dẫn của loại đó, thường là kéo lưỡi dán xuống dọc theo tường chứ không giật ra. Giật là mất mảng sơn.
Trám lỗ nhỏ bằng bột trám, chà phẳng. Với lỗ rất nhỏ thì phần này mất vài phút.
Chụp ảnh tường sau khi trám, cùng với ảnh lúc mới vào ở. Hai bộ ảnh đó là thứ giải quyết tranh cãi về tiền cọc nhanh nhất.
Còn nếu đã lỡ để lại vết lớn thì nói trước với chủ nhà thay vì để họ phát hiện. Nói trước thì thường chỉ là chuyện nhỏ.
Nhận ra tường mình đang có là loại gì
Cách treo phụ thuộc loại tường, và nhận ra nó không khó nếu biết nhìn.
Gõ nhẹ bằng khớp ngón tay. Tiếng đặc và chắc thì là tường gạch hoặc bê tông. Tiếng rỗng vang thì là vách nhẹ, có khoảng trống phía sau.
Vách nhẹ rất phổ biến ở căn hộ và ở nhà mới cải tạo — treo vào giữa tấm thì không chịu được nặng, phải bắt vào khung phía sau hoặc dùng phụ kiện chuyên cho vách rỗng.
Tường gạch men hoặc ốp đá thì đừng tự khoan nếu chưa quen, vì rất dễ nứt mảng ốp và sửa lại rất tốn.
Không chắc thì hỏi chủ nhà hoặc ban quản lý toà nhà — họ biết tường nào là tường chịu lực, tường nào là vách ngăn, và chỗ nào có đường điện đi ngầm.
Riêng chuyện đường điện thì nghiêm túc: đừng khoan phía trên hoặc phía dưới ổ cắm và công tắc theo phương thẳng đứng — dây thường chạy theo mấy đường đó.
Sau khi treo xong
Vài việc nhỏ giúp bức tranh ở yên chỗ đó lâu dài.
Kiểm lại sau một tuần. Phần lớn sự cố rơi xảy ra trong tuần đầu, khi keo hoặc mối bắt chưa ổn định. Lắc nhẹ xem có lung lay không.
Dán một miếng đệm nhỏ ở hai góc dưới mặt sau tranh. Nó giữ tranh không cọ vào tường và không bị lệch mỗi lần có rung.
Ghi lại loại phụ kiện đã dùng và giới hạn cân nặng của nó. Lần sau đổi chỗ treo thì khỏi đoán lại.
Và nếu nhà hay rung — gần đường lớn, gần công trình, hoặc trên tầng cao gió mạnh — thì kiểm lại vài tháng một lần thay vì để quên.
Ba điều gọn lại
Một. Biết bức tranh nặng bao nhiêu — tính cả khung và kính — trước khi chọn cách treo. Mọi phụ kiện đều ghi giới hạn cân nặng trên bao bì.
Hai. Móc dán rơi chủ yếu vì ba lý do: tường không phẳng sạch, bề mặt còn bụi dầu, và không chờ đủ thời gian trước khi treo.
Ba. Đừng chồng nhiều móc dán cho đủ tải — chúng không chia tải đều. Bức nặng thì xin khoan, hoặc chuyển sang dựng.