Nhận một bức tranh đồng làm quà mà nhà chưa có chỗ treo
Tranh đồng là món quà trang trọng, và cũng là món quà khó nhận nhất: nó to, nặng, và đòi một mảng tường. Người tặng thì chọn theo tấm lòng; người nhận thì phải tìm chỗ cho nó trong căn nhà có sẵn.
Nếu bạn vừa nhận một bức mà chưa biết làm gì, dưới đây là cách xử cho gọn — cả phần nhà cửa lẫn phần tế nhị.
Việc đầu tiên: đừng dựng tạm vào tường
Bức tranh dựng nghiêng vào tường chờ "khi nào rảnh sẽ treo" là tình huống hay gặp, và là lúc dễ hỏng nhất: nó bị va, bị đổ, mặt đồng bị xước, và trong nhà có trẻ nhỏ thì còn là chuyện an toàn.
Nếu chưa treo ngay được thì cất cho tử tế: dựng đứng sát tường ở chỗ không ai đi qua, có vật chặn chân, mặt tranh quay vào trong, và lót một tấm mềm giữa tranh với tường.
Đo trước, rồi mới nghĩ tới chỗ treo
- Cân nặng — quyết định tường nào treo được và cần loại nở vít nào.
- Kích thước phủ bì, tính cả khung.
- Độ dày — tranh dày nhô ra khỏi tường nhiều thì không treo được ở lối đi hẹp.
- Cách móc phía sau — một móc, hai móc, hay thanh ngang; điều này quyết định bạn khoan mấy lỗ.
Chỗ treo: ba câu hỏi thực tế
- Tường gì? Tường gạch đặc, tường gạch rỗng, tường thạch cao — ba loại chịu tải khác hẳn nhau. Không chắc thì hỏi thợ, đừng đoán.
- Có ai đi qua sát dưới không? Tranh nặng treo trên đầu chỗ ngồi hoặc trên giường là chỗ nên tránh.
- Có nắng chiếu thẳng hay hơi nước không? Bếp và chỗ gần cửa tắm làm bề mặt xuống nhanh hơn.
Khi nhà thật sự không có chỗ
Đây là tình huống thường gặp với căn hộ nhỏ, và không có gì phải ngại. Vài hướng xử:
- Gửi về nhà bố mẹ hoặc nhà thờ họ — nơi có tường rộng và có người thấy nó mỗi ngày. Nhiều bức tranh hợp với không gian ấy hơn.
- Treo ở nơi làm việc, nếu là không gian của bạn.
- Luân phiên — treo vào dịp lễ, dịp có khách, rồi cất đi.
- Cất kỹ và giữ lại cho căn nhà sau. Nhà đổi, tường đổi.
Cất thế nào cho không hỏng
- Bọc bằng vải mềm hoặc giấy không màu, đừng bọc trực tiếp bằng ni lông kín — dễ đọng hơi ẩm.
- Dựng đứng, không nằm chồng lên nhau.
- Chỗ khô, tránh sát tường ngoài và tránh gầm cầu thang hay bị thấm.
- Kê cao khỏi sàn phòng nước tràn.
- Ghi một dòng dán bên ngoài: tranh gì, ai tặng, dịp nào — vài năm sau bạn sẽ cần.
Kiểm ngay lúc nhận
Nếu tranh được chuyển tới chứ không trao tay, nên mở ra kiểm trong ngày đầu — sau đó khiếu nại rất khó:
- Mặt tranh — xước, móp, vết va ở góc.
- Khung và kính nếu có — nứt chân khung, lỏng góc.
- Móc treo phía sau còn chắc không, có bị cong không.
- Chụp ảnh ngay lúc mở, cả thùng lẫn tranh — đây là bằng chứng duy nhất bạn có.
Hỏng do vận chuyển thì báo ngay cho bên gửi, đừng ngại: người tặng cũng muốn biết, và phần lớn trường hợp là chuyện giữa họ với đơn vị chuyển hàng.
Treo lên thì cần bao nhiêu công
Nhiều người ngại treo vì tưởng phải gọi thợ. Thực tế tuỳ cân nặng:
- Tranh nhẹ, tường gạch đặc — một cái khoan và bộ nở vít đúng cỡ là xong trong hai mươi phút.
- Tranh nặng hoặc tường thạch cao — nên gọi thợ, vì phải bắt vào khung xương phía trong chứ không bắt vào tấm.
- Tranh rất nặng — cần hai người, và nên có giá đỡ tạm trong lúc bắt vít.
Một mẹo rẻ trước khi khoan: cắt giấy đúng cỡ tranh rồi dán thử lên tường vài ngày. Nhìn quen mắt rồi mới khoan thì không phải khoan lần hai.
Phần tế nhị: người tặng hỏi thăm
Chuyện hay làm người nhận lo nhất không phải là chỗ treo, mà là câu "tranh anh tặng em treo ở đâu rồi?".
Cách gọn nhất là nói thật, gọn, và nói phần tích cực: nhà nhỏ chưa có mảng tường xứng nên đang gửi về nhà bố mẹ, hoặc đang giữ để treo khi chuyển sang nhà mới. Người tặng tử tế sẽ hiểu ngay; phần lớn họ chỉ muốn biết món quà không bị bỏ xó.
Đừng nói tránh rồi bị hỏi lại — lần thứ hai khó trả lời hơn nhiều.
Bức tranh không hợp gu nhà mình
Có bức hợp tường nhưng lệch hẳn với đồ đạc xung quanh — nhà tối giản mà tranh nhiều chi tiết chạm, hoặc ngược lại. Vài cách làm nó đứng được mà không phải sửa cả phòng: treo riêng trên một mảng tường trống thay vì xen giữa đồ khác; đổi khung cho hợp tông đồ gỗ trong nhà; hoặc đặt nó ở lối vào — chỗ người ta đi qua chứ không ngồi lâu, nên khác gu cũng không thành vấn đề.
Nếu muốn tặng lại cho người khác
Tặng lại là chuyện bình thường với đồ mới nguyên, nhưng nên giữ hai nguyên tắc: đừng tặng lại trong cùng một vòng quan hệ với người đã tặng bạn, và đừng để lại dấu vết của lần tặng trước — thiệp, chữ khắc tên bạn, hộp có chữ của bên kia.
Nếu bức tranh có khắc tên hoặc lời đề tặng riêng cho bạn thì không nên tặng lại; lúc đó cất giữ hoặc gửi về nhà chung là hướng phù hợp hơn.
Ba điều gọn lại
- Đừng dựng tạm vào tường — cất cho tử tế còn hơn treo vội hoặc để lăn lóc.
- Đo bốn con số trước: cân nặng, kích thước phủ bì, độ dày, kiểu móc — rồi mới chọn tường.
- Người tặng hỏi thì nói thật và gọn; họ chỉ muốn biết món quà không bị bỏ xó.