Tranh đồng trong nhà hiện đại: chọn mẫu và khung cho hợp không gian
Nhiều người thích tranh đồng nhưng ngại treo vì sợ nó lạc trong một căn nhà hiện đại — tường trắng, nội thất gọn, ít hoạ tiết. Nỗi ngại đó có cơ sở nếu chọn theo thói quen cũ, nhưng nó giải quyết được bằng vài quyết định về mẫu, khung và chỗ treo. Bài này nói về những quyết định đó.
Vì sao tranh đồng hay bị coi là khó hợp
Ba lý do, và cả ba đều nằm ở lựa chọn chứ không nằm ở bản thân chất liệu.
Mật độ chi tiết. Nhiều mẫu tranh đồng truyền thống phủ kín mặt tranh bằng hoạ tiết. Đặt trong một phòng vốn nhiều chi tiết thì hợp; đặt trong phòng tối giản thì nó hút hết sự chú ý và làm cả hai bên đều khó chịu.
Khung. Khung gỗ chạm dày là thứ khiến bức tranh trông cổ hơn nhiều so với bản thân mặt đồng.
Màu. Bản thếp vàng rực thì kén không gian; bản để màu đồng tự nhiên thì dễ đặt hơn rất nhiều.
Đổi ba thứ này là bức tranh đồng sống được trong hầu hết căn nhà hôm nay.
Chọn mẫu: mật độ chi tiết quyết định nhiều nhất
Quy tắc dễ nhớ: phòng càng ít chi tiết thì tranh càng nên ít chi tiết — và ngược lại.
Với nhà hiện đại, ưu tiên mẫu có một chủ thể rõ ràng và nhiều khoảng trống quanh nó, thay vì mẫu phủ kín mặt. Một bức chạm nổi một hình khối lớn trên nền phẳng nhìn hiện đại hơn hẳn một bức đầy hoạ tiết, dù cùng chất liệu và cùng tay nghề.
Nếu bạn thích mẫu nhiều chi tiết, có một cách dung hoà: chọn khổ nhỏ hơn và treo ở chỗ người ta nhìn gần — hành lang, góc đọc sách, tường cạnh cầu thang. Ở cự ly gần thì chi tiết phát huy; ở phòng khách nhìn từ bốn mét thì nó chỉ thành một mảng dày đặc.
Khung: chỗ tạo khác biệt lớn nhất
Đây là thứ rẻ nhất để thay mà đổi nhiều nhất. Ba hướng dùng được với nhà hiện đại:
- Khung mảnh, phẳng, màu trầm — gỗ tối màu hoặc đen mờ. Nó lùi lại và để mặt đồng nói.
- Khung kim loại mảnh — hợp với nội thất nhiều kim loại và kính.
- Không khung, chỉ tấm đồng gắn trên nền gỗ phẳng hoặc treo trực tiếp. Đây là cách hiện đại nhất và cũng nhẹ nhất.
Hỏi xưởng xem mẫu bạn thích có làm được với khung đơn giản không — phần lớn làm được, chỉ là mẫu trưng bày sẵn thường đi với khung truyền thống.
Và nhớ: khung ảnh hưởng tới kích thước phủ bì. Khung mảnh giúp bức tranh vừa những mảng tường mà khung dày không vừa.
Màu và hoàn thiện bề mặt
Ba lựa chọn phổ biến, và chúng cho ba cảm giác rất khác:
Màu đồng tự nhiên — dễ đặt nhất, hợp với gần như mọi bảng màu nội thất, và đẹp dần theo thời gian khi lên patina.
Xi màu tối — trầm, hiện đại, làm nổi phần chạm nhờ tương phản sáng tối.
Thếp vàng hoặc dát vàng — rực và trang trọng, hợp không gian cổ điển hoặc nơi cần điểm nhấn mạnh; trong phòng tối giản thì dễ thành lạc điệu.
Nếu phân vân, màu đồng tự nhiên là lựa chọn ít rủi ro nhất — và cũng là lựa chọn dễ sống chung lâu dài nhất.
Kích thước và khoảng trống quanh tranh
Trong nhà hiện đại, khoảng trống quanh bức tranh quan trọng ngang bản thân bức tranh. Một bức vừa phải trên mảng tường rộng, chừa khoảng trống rõ ràng bốn phía, nhìn đắt hơn một bức lớn choán gần hết tường.
Mốc thực dụng: bức tranh nên chiếm khoảng một nửa tới hai phần ba chiều rộng của mảng tường hoặc của món đồ bên dưới — sofa, tủ, bàn.
Và luôn đo bằng kích thước phủ bì tính cả khung khi cân xem tường có đủ chỗ.
Chỗ treo trong nhà hiện đại
Bốn vị trí thường hợp: mảng tường sau sofa — vị trí kinh điển, cần bức đủ lớn; tường lối vào — người ta nhìn gần nên mẫu nhiều chi tiết phát huy; tường cầu thang — tạo điểm nhìn cho một khoảng vốn trống; phòng làm việc, nơi một bức trầm màu hợp hơn tranh in màu sắc.
Chỗ nên tránh: đối diện cửa sổ lớn nếu bề mặt bóng — phản chiếu làm bạn nhìn vào tranh chủ yếu thấy khung cửa; và tường bếp, vì hơi dầu bám lên bề mặt chạm rất khó lau.
Ánh sáng cho tranh đồng
Đây là phần bị bỏ qua nhiều nhất và lại quyết định bức tranh có được nhìn thấy hay không.
Bề mặt đồng có chạm nổi nên nó sống nhờ bóng đổ. Ánh sáng chiếu thẳng vuông góc làm phẳng mọi chi tiết; ánh sáng chiếu chếch từ trên xuống một góc làm chúng nổi lên.
Một chiếc đèn rọi nhỏ đặt lệch phía trên thường cho hiệu quả rõ hơn nhiều so với việc mua một bức đắt hơn. Chọn đèn có góc chiếu hẹp để chùm sáng tập trung vào tranh chứ không tràn ra cả mảng tường.
Về nhiệt độ màu, ánh sáng hơi ấm thường hợp với màu đồng hơn ánh trắng lạnh.
Khi treo cùng tranh khác
Trộn tranh đồng với tranh in hoặc ảnh là làm được, miễn có một thứ thống nhất chúng lại. Ba cách thường dùng: thống nhất khung — cùng màu, cùng độ dày; thống nhất bảng màu; hoặc thống nhất chủ đề.
Nếu không thống nhất được thứ nào, đừng treo cùng một mảng tường — tách ra hai khu vực khác nhau thì cả hai bức đều dễ chịu hơn.
Nhà thuê và căn hộ
Tranh đồng nặng, nên nhà thuê cần tính trước. Vài cách: chọn khổ nhỏ và không khung cho nhẹ; dùng thanh treo tranh gắn trần hoặc giá đứng nếu không được khoan; hoặc dựa tranh trên một mặt tủ thấp thay vì treo — cách này đang khá phổ biến và không cần động tới tường.
Nếu treo lên tường, nhớ xác định loại tường trước: tường gạch đặc hay bê tông thì dùng vít nở phù hợp, tường thạch cao thì phải bắt vào khung xương kim loại bên trong. Với bức nặng thì đây là việc của thợ, vì khoan tường còn có rủi ro trúng dây điện hoặc ống nước âm.
Tóm lại
Tranh đồng hợp nhà hiện đại được, chỉ cần đổi ba thứ: chọn mẫu ít chi tiết hơn với một chủ thể rõ, chọn khung mảnh hoặc bỏ khung, và chọn màu đồng tự nhiên thay vì thếp vàng.
Chừa khoảng trống quanh tranh, đo bằng kích thước phủ bì, và đừng quên một chiếc đèn rọi chếch — với tranh chạm nổi thì ánh sáng đúng góc làm được nhiều hơn là mua một bức đắt hơn.